Nieuwsbrief

Op de hoogte blijven?
Geeft u zich dan op voor de nieuwsbrief.



Slimme en gezonde steden - 5 maart 2015

Bekijk hier de navigeerbare versie van de Staat van Utrecht

Maarten Hajer, over ‘Smart about cities’

De bijeenkomst rondom de Staat van Utrecht trapt af met een inspirerende inleiding van Maarten Hajer, directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving, met als titel ‘Smart about cities’.
Eigenlijk pleit Maarten Hajer niet voor een smart city, maar voor smart urbanizing. Big is beautiful, we moeten groter en industriëler denken. De meest succesvolle verstedelijkingsstrategie in Nederland vond plaats ten tijde van de wederopbouw na de tweede wereldoorlog, met wind in de rug en hulpbronnen die onuitputtelijk leken. De stad hoe die nu is doet het nog wel, maar voldoet niet meer. Onze waarden veranderen, en dat gaat samen met technologische veranderingen. We moeten de stad aan de normen van onze tijd aanpassen en dit moeten we doen binnen de bestaande gebouwde omgeving. Niet alleen vanuit milieuoogpunt, maar juist vanuit die nieuwe waardeconcepten.
We leven in een tijd waarin geld in overvloed aanwezig is. Er is massief kapitaal aanwezig dat wacht op een toepassing. Klimaat is dus een kans voor nieuw kapitalisme, want beleggingen in klimaat zijn beleggingen die zeker zijn. Daar hebben we nieuwe business cases en financieringsconstructies voor nodig, pas dan kan het snel gaan. Hiervoor moeten we praten met onconventionele partners, door alle sectoren heen. Er is behoefte aan radicaal innoveren, met creatieve geesten die juist niet het verleden meeslepen, maar het publieke belang opnieuw bepalen.
Maarten Hajer besluit zijn betoog met de opmerking dat Nederland toe is aan een nieuwe stap die net zo groot is als de wederopbouw destijds was, waarbij we niet alleen zoeken naar economisch herstel, maar de reconstructie doorzetten met radicale nieuwe bedrijvigheid.

Lot van Hooijdonk, over de wederombouw van Utrecht

Aan Lot van Hooijdonk, wethouder Duurzaamheid en Mobiliteit bij de gemeente Utrecht, de taak om het verhaal van Maarten Hajer te concretiseren voor de stad Utrecht. Utrecht is de snelst groeiende stad van Nederland en groeit op het moment heel hard van driehonderd naar vierhonderdduizend inwoners. Verdichting en verstedelijking is een kans, want de stadse bewoner is duurzamer in zijn lifestyle dan de plattelandsbewoner. Lot van Hooijdonk reageert op de oproep van Maarten Hajer om een stap te zetten die net zo groot is als de wederopbouw destijds. Het woord wederopbouw is mooi, het geeft de massaliteit aan van de opgave waar we voor staan. Maar ze pleit eerder voor het woord wederombouw, een woord dat niet alleen aangeeft dat het om een grote opgave gaat, maar ook impliceert dat we het anders moeten doen dan voorheen. De gemeente Utrecht schrijft momenteel aan een verhaal hoe die stad er dan uit moet zien: een gezonde stad, met een goede kwaliteit van leven en behoud of zelfs verbetering van die kwaliteit van leven bij de toekomstige groei. Een stad die uitnodigt voor wonen, spelen, sporten én die er mooi uit ziet. Er ligt een grote uitdaging voor de gemeente Utrecht om dat te doen met een overheid die weinig tools heeft en een businesscase die soms lastig rond te krijgen is. Er zijn veel specialisten die hier veel van weten, maar die nog weinig écht bij elkaar komen. De stad Utrecht heeft een integrale ontwikkeling nodig.

Joris Hogenboom, over de Staat van Utrecht 2014

Joris Hogenboom, voorzitter van Netwerk Utrecht2040 en directeur bij de Natuur en Milieufederatie Utrecht, besluit het plenaire gedeelte met een toelichting op de nieuwe Staat van Utrecht die eind 2014 opnieuw is uitgebracht. De Staat van Utrecht is een integrale monitor over de kwaliteit van de woon-, werk- en leefomgeving in de provincie Utrecht. Het is een momentopname van de regio, bestaande uit drie domeinen (Mens, Markt en Milieu), onderverdeeld in negentien thema’s en ruim honderd indicatoren. Joris Hogenboom laat per domein een aantal uitkomsten zien.
Voor het domein Markt laat de Staat van Utrecht bijvoorbeeld zien dat Utrecht een economisch sterke en competitieve regio is, met het op een na hoogste BBP van Nederland, de hoogste participatiegraad van het land, een lage werkloosheid en een jonge hoogopgeleide beroepsbevolking. Maar de monitor laat ook zien dat onder andere door de centrale ligging van de regio en bijvoorbeeld een grote toestroom van werknemers van buiten de provincie, Utrecht de draaischijf is van Nederland, wat een grote druk legt op de bereikbaarheid van de regio.
Voor het domein Mens laat de Staat van Utrecht zien dat Utrecht een sociale, tevreden en aantrekkelijke samenleving heeft, mensen zijn tevreden met buurtvoorzieningen en beoordelen hun eigen gezondheid goed. Maar de monitor laat ook zien dat door de aantrekkingskracht van de regio, de woningwaarde in de regio Utrecht erg hoog ligt, waardoor Utrecht langzaam steeds onbetaalbaarder kan worden voor mensen met lagere inkomens.
Tot slot voor het domein Milieu laat de Staat van Utrecht zien dat het milieu op punten onder druk staat, bijvoorbeeld de luchtkwaliteit, de realisatie van nieuwe natuur en de ecologische toestand van het oppervlaktewater. Daarnaast loopt Utrecht ver achter als het gaat om het opwekken van duurzame energie.
De Staat van Utrecht is bedoeld om kansen en opgaven voor de regio te signaleren en om het strategisch gesprek te stimuleren tussen regionale stakeholders. Hij is ook bedoeld als input voor partijen die hem willen gebruiken voor het vormen van hun eigen beleid, Utrecht2040 helpt daar graag bij.

Drie subsessies: Gezonde stad, Werklocaties van de toekomst, Nieuwe natuur

De Staat van Utrecht is bedoeld om kansen en opgaven voor de regio te signaleren. Drie thema’s komen aan bod in drie subsessies: Gezonde stad, Werklocaties van de toekomst en Nieuwe natuur.
De gezonde stad: Tijdens deze subsessie hebben overheden, bedrijven, kennis- en onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties nagedacht over vernieuwende en innovatieve concepten rondom gezonde verstedelijking in de stad Utrecht en zijn de kansen verkend voor de stad Utrecht als Healthy Urban Living Lab.
Werklocaties van de toekomst: De Staat van Utrecht laat zien dat de provincie Utrecht relatief veel verouderde bedrijventerreinen kent en net als andere regio’s ook te maken heeft met leegstand. Tijdens deze subsessie hebben deelnemers gekeken naar en zijn ze aan de slag gegaan met goede voorbeelden van nieuwe concepten voor de leefbaarheid, kwaliteit en kwantiteit van deze werklocaties van de toekomst en de toepassingen van deze voorbeelden elders in de regio.
Nieuwe natuur: De Staat van Utrecht laat zien dat in de provincie Utrecht nog veel nieuwe natuur gerealiseerd moet worden, in een context waarin financiering voor natuur steeds minder via de gebruikelijke of bekende weg plaatsvindt. In deze subsessie zijn natuurorganisaties en juist ook innovatieve marktpartijen op zoek gegaan naar nieuwe mogelijkheden en concepten voor realisatie en financiering van nieuwe natuur, aan de hand van een aantal goede voorbeelden uit de regio en de mogelijkheid deze elders toe te passen.