Nieuwsbrief

Op de hoogte blijven?
Geeft u zich dan op voor de nieuwsbrief.



Column: Pioniers en proeftuinen voor een duurzaam Utrecht

08/10/2013 - Column door Harm van den Heiligenberg.
Twee jaar geleden was ik op een grote duurzaamheidsconferentie in New York. Mensen van de Verenigde Naties keken zorgelijk en klaagden: “het loopt slecht met het overleg over de grote mondiale duurzaamheidsvraagstukken”. Dit was natuurlijk geen goed bericht, want er zijn urgente problemen die om een oplossing vragen: honger, armoede, biodiversiteit en klimaatverandering. Ik ben normaal niet zo’n lefgozer, maar mijn collega Monike fluisterde toen tegen mij: “en nu jij Harm, naar voren, je kunt het!!” En ik liep naar voren, en vertelde het verhaal over de kracht die een regio als Utrecht kan hebben om een bijdrage te leveren aan maatschappelijke vraagstukken op wereldschaal.

We hebben voor het grondgebied en samenleving van de provincie een toekomstvisie ontwikkeld, genaamd Utrecht2040. Hierin staat duurzame ontwikkeling en behoud van aantrekkingskracht centraal. Wij vullen duurzaamheid breed in: het gaat om het kunnen voortzetten van een goede kwaliteit van leven in deze regio, economisch, sociaal en ecologisch, en het verminderen van de afwenteling naar elders of later.

Pioniers en proeftuinen nodig

De duurzaamheidsopgave is aanzienlijk, ook voor Utrecht. Elke grote verandering begint echter in het klein. Er zijn pioniers en proeftuinen nodig om innovaties en transities in gang te zetten. Utrecht heeft een perfecte uitgangspositie voor duurzaamheidsinnovaties: een jonge, hoogopgeleide bevolking, een centrale ligging op een knooppunt van kennis, nummer 1 in Europa wat betreft regionale concurrentiekracht, én beschikkend over een sterk regionaal netwerk van betrokken regiopartners. Voor de uitwerking van die visie is dat netwerk van partners hard nodig. Ook het provinciaal bestuur pakt zijn deel hierin.

Revival van de streek en “big society”

In deze tijd van globalisering gaan mensen weer op zoek naar het authentieke verhaal van de streek waarin ze wonen. Dat verhaal wordt bijvoorbeeld verteld door landschappen, erfgoed en streekproducten. De interesse daarvoor is groeiende. Een daarmee verwante trend is de “big society”, oftewel de energieke samenleving, een gedachtegoed van Philip Blond, politiek denker. Blond brengt het als een ideologie, maar je ziet ook zeker een autonome trend naar zelforganisatie, bij burgers en regionale netwerken. Denk bijvoorbeeld aan het prachtige voorbeeld van de wijk Lombok in de stad Utrecht, waar bewoners zelf bezig zijn met het opzetten van een proeftuin voor een zogenaamde  “smart grid”. Dat is een lokaal energienet, waar vraag en aanbod op elkaar wordt afgestemd. Wat een bevlogenheid zie je daar.

Universiteit en regio

De universiteit en de andere kennisinstellingen zijn van groot belang voor de provincie. Er is hier een enorme rijkdom aan kennis aanwezig. Dit is een heel belangrijke grondstof voor pioniers en proeftuinen. Onderzoek en toepassing van de verworven kennis gaan steeds meer hand in hand. Je ziet een groeiende regionale verankering van de Utrechtse universiteit; zij gaat steeds meer bijdragen leveren aan maatschappelijke uitdagingen in deze regio. Dat is een heel positieve ontwikkeling. Bedrijven kunnen daar hun innovaties mee voeden. De overheid kan impulsen krijgen voor nieuw beleid.

Over de auteur

Harm van den Heiligenberg is strategisch adviseur bij de provincie Utrecht en betrokken bij het project Utrecht2040. In dit project is een langetermijnstrategie voor Utrecht ontwikkeld, gericht op duurzame ontwikkeling en behoud van aantrekkingskracht. Hij heeft voor het lezing- en debatprogramma Studium Generale van de Universiteit Utrecht een lezing gehouden over ‘pioniers en proeftuinen voor een duurzaam Utrecht’, die u hier kunt terugzien. (vanaf minuut 46).

 

Delen:

Actueel nieuws | Nieuwsarchief